Tô Hiến Thành (? – 1179)

Một đại thần nhà Lý

Tô Hiến Thành sống ở giữa thế kỷ XII, dưới triều Lý Anh Tông. Sử cũ ghi lại ông là người có tài, thanh liêm và có kiến thức. Ông làm quan qua nhiều chức vụ, được vua tin dùng, và đến cuối đời giữ các chức cao trong triều như Thái úy và Bình chương quân quốc trọng sự.

Lời gửi gắm của vua

Năm 1175, vua Lý Anh Tông lâm bệnh. Trước khi mất, vua giao cho Tô Hiến Thành việc phò tá thái tử Long Cán (về sau là Lý Cao Tông), lúc ấy mới ba tuổi. Việc này được ghi trong Đại Việt sử ký toàn thư, như một ví dụ về niềm tin của nhà vua vào một đại thần.

Trong thời gian nhiếp chính, ông giữ cho triều đình vững vàng, dù có những người trong hoàng tộc và ngoại thích muốn thay đổi ngôi kế vị. Ông không đồng ý và giữ đúng theo di chiếu.

Câu chuyện nổi tiếng

Khi ông lâm bệnh nặng, một đại thần là Vũ Tán Đường ngày đêm hầu hạ bên giường, còn Trần Trung Tá, một người cũng được tin cậy, vì bận việc triều nên chưa đến thăm. Khi Thái hậu hỏi ông nên chọn ai thay mình, ông nói nên chọn Trần Trung Tá chứ không phải Vũ Tán Đường, với lý do rằng người hầu hạ giỏi chưa chắc đã là người giúp nước giỏi.

Câu chuyện này đã trở thành một ví dụ kinh điển ở Việt Nam về sự công tâm trong việc dùng người, đặt việc nước lên trên tình riêng.

Ghi nhớ

Ông mất năm 1179. Đền thờ Tô Hiến Thành có ở nhiều nơi, trong đó có Thanh Hóa, và tên ông được đặt cho nhiều con đường ở các thành phố lớn.

Nguồn

• Đại Việt sử ký toàn thư, Bản kỷ, quyển 4 (đời Lý Anh Tông và Lý Cao Tông). Bản trên Wikisource

• Tô Hiến Thành — Wikipedia tiếng Việt