Lý Thường Kiệt (1019–1105)
1019
Danh tướng và đại thần nhà Lý, phục vụ ba đời vua trong hơn nửa thế kỷ. Ông vừa cầm quân giỏi vừa lo việc triều chính, và sống đến tám mươi sáu tuổi.
Xuất thân
Lý Thường Kiệt tên thật là Ngô Tuấn, sinh năm 1019 ở phường Thái Hòa, kinh thành Thăng Long. Theo gia phả và truyền thuyết, ông xuất thân từ một dòng họ có người làm quan võ. Ông giỏi võ nghệ, ham đọc binh thư, lại có tài thao lược. Ông làm hoạn quan trong cung từ khi còn trẻ, sau được ban họ vua là Lý, nên có tên Lý Thường Kiệt.
Ba đời vua
Ông phục vụ ba đời vua Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông và Lý Nhân Tông, đi từ chức hầu cận trong cung lên đến chức Thái úy, một trong những chức cao nhất triều đình, và được phong Việt quốc công.
Năm 1069, ông theo vua Lý Thánh Tông đi đánh Champa với vai trò tướng tiên phong. Khi vua Lý Nhân Tông lên ngôi lúc mới bảy tuổi, ông cùng Thái hậu Ỷ Lan và các đại thần gánh vác việc nước trong nhiều năm.
Con người
Sử cũ ghi nhận ông là người có tài làm tướng, nghiêm khắc nhưng biết thương quân. Lúc về già, ông vẫn được giao trấn giữ những nơi trọng yếu. Ông mất năm 1105, thọ 86 tuổi.
Ghi nhớ
Lý Thường Kiệt được thờ ở nhiều nơi trên đất Bắc. Ông thường được nhắc đến như một trong những danh tướng tiêu biểu nhất của thời Lý, và tên ông được đặt cho nhiều đường phố, trường học, cả một chiến hạm của Hải quân Việt Nam.
Nguồn
Đại Việt sử ký toàn thư, Bản kỷ, quyển 3. Bản trên Wikisource
Hoàng Xuân Hãn, Lý Thường Kiệt: lịch sử ngoại giao và tông giáo triều Lý (1950).
Duyệt ngày