Ngô Quyền và sông Bạch Đằng năm 938
938
Sau khi Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn giết, con rể của ông là Ngô Quyền đem quân ra Bắc trị tội. Kiều Công Tiễn cầu cứu nước Nam Hán, và hạm đội Nam Hán vượt biển tiến vào cửa sông Bạch Đằng.
Bối cảnh
Sau họ Khúc, nước Nam Hán ở Quảng Châu đem quân sang chiếm Giao Châu. Năm 931, Dương Đình Nghệ, một hào trưởng ở Ái Châu (Thanh Hóa), đánh đuổi quân Nam Hán và tự xưng Tiết độ sứ.
Năm 937, nha tướng Kiều Công Tiễn giết Dương Đình Nghệ để đoạt quyền. Việc này gây phẫn nộ trong các hào trưởng.
Ngô Quyền
Ngô Quyền là người Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội ngày nay), cùng quê với Phùng Hưng. Đại Việt sử ký toàn thư tả ông là người khôi ngô, mắt sáng như chớp, dáng đi như hổ, có trí dũng. Dương Đình Nghệ quý tài ông nên gả con gái cho, và giao cho ông trấn giữ Ái Châu.
Hay tin bố vợ bị giết, Ngô Quyền tập hợp quân ra Bắc để trị tội Kiều Công Tiễn.
Quân Nam Hán kéo sang
Bị dồn vào thế yếu, Kiều Công Tiễn sai người sang cầu cứu Nam Hán. Vua Nam Hán là Lưu Nghiễm (Lưu Cung) muốn nhân dịp này chiếm lại Giao Châu. Ông phong con trai là Lưu Hoằng Tháo làm Giao Vương, giao chỉ huy thủy quân vượt biển sang trước; bản thân vua Nam Hán đem quân đóng ở Hải Môn để tiếp ứng.
Trước khi quân Nam Hán tới, Ngô Quyền đã giết được Kiều Công Tiễn ở Đại La. Cuối năm 938, hạm đội Nam Hán tiến vào sông Bạch Đằng, con sông đổ ra biển ở vùng Quảng Ninh – Hải Phòng ngày nay.
Ý nghĩa
Trận Bạch Đằng năm 938 được coi là mốc kết thúc hơn một nghìn năm Bắc thuộc. Nhà sử học Lê Văn Hưu đời Trần khen Ngô Quyền đã lấy quân mới họp của đất Việt mà phá được trăm vạn quân của Lưu Hoằng Tháo.
Nguồn
Đại Việt sử ký toàn thư, Ngoại kỷ, quyển 5 (có lời bàn của Lê Văn Hưu). Bản trên Wikisource
Tư Mã Quang, Tư trị thông giám (phần chép việc Nam Hán năm 938).
Duyệt ngày